## VIRUSSEN VERZAMELEN: COOL!

## [Zomer 1999]

Door Peter Janssen

Minstens één keer per jaar slaat de computerwereld groot alarm. Een gevaarlijk virus dat de meeste computers onklaar maakt, is in aantocht. Over virussen, hun makers, hun bestrijders en hun verzamelaars.
Vlinders verzamelen of, erger nog, postzegels: wie doet dat in hemelsnaam nog aan het eind van dit millennium? Wie echt cool wil zijn, legt een collectie virussen aan. Computervirussen. Er zijn er meer dan 30.000, dus het eind van die hobby komt niet zo snel in zicht.

Wat er leuk aan is? Het gevaar natuurlijk: een moment van onoplettendheid, en je computer loopt in de soep. Verder de aantrekkingskracht van kunstmatig leven: net als hun biologische neven kunnen computervirussen zich verspreiden en overal ernstige schade aanrichten. Vergeet ook niet het underground-imago van virussen, de lokroep van de verboden vrucht. En de technische prestaties die soms zijn verricht om een intelligent exemplaar te maken, dat telt net zo goed mee.
Een van 's werelds bekendste virusverzamelaars is een Nederlander, die zich presenteert onder de naam Cicatrix - het hanteren van je echte naam is in deze wereld niet gebruikelijk, zelfs al maak je zelf geen virussen. Per e-mail laat hij weten dat hij al sinds 1991 virussen verzamelt. Hij heeft er nu rond de 21.000. Wat hij daarmee doet? Onderverdelen in aan elkaar verwante groepen, zoals ook de postzegel- en de vlinderverzamelaar doen. Er zijn speciale programma's in omloop om virusverzamelingen te beheren. Verder probeert hij ze uit. Kijkt wat ze aanrichten.

Wat is een computervirus? Dat is een piepklein programmaatje, vaak verstopt in een spelletje of een andere computertoepassing. Het is meestal gemaakt door mensen die moedwillig schade willen berokkenen of door pubers die de lolbroek willen uithangen (zie kader). Maar er zijn knappe koppen bij die het een uitdaging vinden intelligente programmaatjes te maken. Niettemin staan er in sommige landen zware straffen op. Een virus kan worden verspreid via diskettes en Internet. Wie bestanden van het Internet plukt, of een attachment bij een e-mailtje opent, loopt altijd het risico een virus binnen te halen.

Wat doet een virus? Sommige exemplaren verbruiken alleen schijfruimte en geheugen, zodat de computer trager en trager wordt. Andere wissen de harde schijf of een gedeelte ervan. Er zijn ook virussen die razendsnel een klein deel van de schijf lezen en beschrijven, tot het ding het begeeft. De meest gevaarlijke soorten, die pas sinds kort de kop opsteken, kunnen een computer zelfs helemaal onbruikbaar maken, zoals het inmiddels beruchte Chernobyl en zijn opvolgers. Ze wissen de gegevens van het zogenaamde BIOS en dan start de computer niet eens meer op. In het uiterste geval moet een nieuw moederbord worden gekocht en dat is een dure grap. Maar veruit de meeste virussen zijn tamelijk onschadelijk, zegt Cicatrix.

Het gevaar van computervirussen wordt volgens hem vaak sterk overdreven. Er zijn tegenwoordig voldoende manieren om het risico van een infectie bijna tot nul terug te brengen. Toch krijgen veel computergebruikers een acute aanval van paranoia als ze merken dat ze een virus hebben. Ze nemen draconische maatregelen, zoals het onmiddellijk formatteren van de harde schijf of het opnieuw installeren van alle software. Terwijl je alleen maar de geinfecteerde bestanden hoeft te verwijderen. Nog beter is het een goed anti-virus-programma te installeren om virussen te verwijderen en bestanden te desinfecteren. En dan liefst een programma dat voortdurend waakzaam is en waarschuwt als er verdachte dingen op de computer gebeuren. Als voorbeeld noemt Cicatrix Anti Viral Toolkit Pro (AVP), een Russisch programma dat volgens hem zeer hoog staat aangeschreven. En zelfs AVP herkent niet alle virussen.

Er zijn dan ook, alle varianten meegerekend, meer dan 30.000 virussen. Maar een groot deel daarvan komt helemaal niet in het wild voor, zoals dat heet. Ze verspreiden zich niet af nauwelijks en sommige zitten alleen maar in verzamelingen. Virusmakers gebruiken vaak een speciaal programma om nieuwe virussen te ontwikkelen. Sommige van die programma's maken iin en hetzelfde virus in ontelbare, heel weinig van elkaar verschillende varianten. Veel van die virusprogramma's kun je zelf van het Internet plukken en met sommige kan zelfs iedere domoor zonder voorkennis aan de slag.

Er is een categorie die garen spint bij alle hysterie rond virussen: de makers van anti-virus-programma's. Al jaren doen geruchten de ronde dat ze zelf ook virussen maken. Maar Cicatrix zegt daar nog nooit bewijzen voor te hebben gezien. Ze maken wel vaak een enorme ophef over een nieuw gevonden virus. Paniek helpt bij het verkopen van hun product, en er gaat veel geld om in deze softwarebranche. Later blijkt vaak dat de ophef niet helemaal terecht was en het virus niet zo imposant als voorspeld.--

Cicatrix heeft in de jaren dat hij virussen verzamelt een enorm archief aangelegd met vrijwel alle gegevens over virussen, hun makers, hun bestrijders enzovoort. Dit archief, gevat in het zeer gebruikersvriendelijk programma VDAT, mag iedereen van het Internet halen. Vdat is werkelijk ongelooflijk. Een database met vrijwel alle gegevens van een onderwerp: waar vind je dat nog meer? VDAT wordt geroemd door virusmakers en -bestrijders en andere geinteresseerden in de hele wereld. Cicatrix krijgt echter ook kritiek dat hij al die gegevens publiekelijk maakt. Computervirussen, dat is kennelijk een te beladen onderwerp. Misschien dat er daarom ook nog maar zo weinig verzamelaars zijn. Cicatrix krijgt het vaak te horen op feestjes. Spaar jij virussen? Ben je gestoord of zo? En dan, als hij erover vertelt, zeggen de meesten: het is wel heel cool wat je doet.

Adressen: Dat kan worden gehaald op de volgende website: http://www.xs4all.nl/~cicatrix

Op het net staat ook een virus-encyclopedie van AVP, met beschrijvingen van veel virussen: http://www.avp.ch/avpve/findex.stm

## Grappen & grollen

Het gros van de computervirussen is relatief ongevaarlijk. Soms -laten ze alleen maar flauwe grappen op het beeldscherm zien. Voorbeelden:

- Abraxas: een porno-foto met de tekst Ich bin ein Geschenk von dem Teufel.
- Ambulance: een ambulance met een loeiende sirene die van links naar rechts rijdt.
- Cannabis: tekst Hey man, I don't wanna work. I'm too stoned right now .
- Cascade: Laat de letters van woorden in een tekstverwerker naar beneden vallen tot ze onder aan het scherm op een paar hoopjes liggen.
- Dirty: tekst Hi! I'm The Dirty Fucker!
- Explosion: tekst This is one virus. Leave the room immediately! Your PC is about to explode within 20 sec!
- Joker: tekst Computer hungry: insert 5-9/. -inch Hamburger in -drive A:
- Lunch: elke dag om 12.00 uur de tekst It is time for lunch, Budy!
- Pregnant: tekst (o.a.) -I am the sexual virus - I just made wild passionate love to a whole bunch of promiscuous files.
- Ritzen: tekst Dedicated to Ritzen, our minister of education and science. We are getting sick of your budget cuts, so we hope that you get sick of this virus.